«روش کارایی تیم» (TED )

روش کارایی تیم، دانش آموزان را بصورت تیم، شماره، اسم معرفی می کند.

و یک سیستم مدیریتی منظم و سازمان یافته در کلاس ایجاد می کند که باعث بالا بردن همکاری های متقابل در فراگیران و ایجاد نظم بیشتر در کلاس و شناسایی و دسترس سریع معلم به اعضاء تیم می شود و از طریق آموزش تیمی می توان فعالیت های تیمی را که مستلزم کار جمعی و گروهی است به حداکثر رساند.

آنچه در این روش حائز اهمیت است اینکه:

1-پیشرفت تحصیلی 2-تفکر نقادانه 3-نگرش مثبت 4-تعامل گروهی 5-مهارت اجتماعی 6-خود باوری 7-احترام متقابل 8-مسئولیت پذیری 9-همبستگی درونی 10-نقد کار تیمی

 


 

مراحل اولیه

تعیین هدف یادگیری:

اصولا 2نوع هدف در آغاز هردرس توسط معلم تدارک دیده می شود .(آقازاده محرم 1388)

1-   یادگیری

2-   مهارت های همکاری

 

یادگیرنده:

وقتی هدف درس مشخص شود معلم در باره ی تعداد اعضا ء هر تیم تصمیم می گیرد که مطلوبترین عدد را در کلاس مورد نظر برگزیند که اصولا گروه های همیار بین 2تا6 متغیرند درتعیین تعداد اعضاء هر گروه به نکات زیر توجه می کنیم :

1- با افزایش تعدادهر گروه بردامنه توانمندی ها ومهارتها ،دیدگاه ها وتخصص ها افزوده می شود وامکان حضورافراد با آگاهی واطلاعات بیشتر زیاد است. (آقازاده محرم1388)

2- با افزایش تعداداعضاء،احتمال بکارگیری  مهارت ها برای هر کدام از دانش آموزان پایین است .(آقازاده محرم-1388)

3- میزان وکیفیت مواد آموزشی موجود وماهیت کار یا وظیفه ،تعیین کننده عده افراد گروه است.

4- اگر زمان اندکی برای کار تخصیص یابد ،باید گروه کوچکی را برای همیاری تشکیل داد ،چنین گروه هایی به آسانی سازمان می یابند،سریعتر عمل می کنند وزمان مناسبی برای کار هر یک از اعضاء وجود دارد .(آقازاده محرم 1388)

درحدامکان ،گروه ها نا همگن باشند.

روش های پیشنهادی برای تشکیل تیم به صورت ناهمگن:

1-نظر خواهی از خود دانش آموزان

2-از طریق آزمون های متعدد (ارزشیابی تشخیصی)

3-انتخاب دلخواه

که تشکیل تیم ها از طریق آزمون ،یکی ازمناسب ترین روشها به حساب می آید.بدین صورت که بعد از ارزیابی متعدد میانگین نمرات بدست آمده را رتبه بندی کرده وبرای یک گروه 4نفری یک نفر از بالاترین نمره ،یکی از پایین ترین نمره ودونفر از میانه ی نمرات بالا وپایین انتخاب می شوند واین کار تا تشکیل کامل تیم ها ادامه می یابد.


 

مثال : تشکیل پنج  گروه4نفری ناهمگن

گروه1

گروه2

گروه3

گروه4

گروه5

1

10

11

20

2

9

12

19

3

8

13

18

4

7

14

17

5

6

15

16

مهارت های تیمی : دانش آموزان می بایستی قبل از آغاز فعالیت های تیمی در زمینه تشکیل فضای کلاس درس ،جای گیری درتیم ،نحوه عکس العمل به سیگنالهای معلم برای جلب توجه بهتر ،آموزان های لازم را ببیند.

وهمچنین برای دانش اموزان خیلی مهم است که آموزش های صزیح وواضح ونیز فعالیت منظم در مهارت های بین شخصی راکه مستلزم این روش می باشد ،سپری کنند از جمله این آموزش ها :

1- کار تیمی

2- حمایت وقبول تفاوتها

3- گوش دادن متفکرانه وفعال

4- باز خورد مثبت

5- توافق جمعی

6- آموزش دیگران (همسالان)

معلمان با برد باری سعه صدر اقدام به معرفی یادگیری از طریق همیاری به دانش آموزان نمایند .تنها مرتب کردن صندلی ها کافی نیست ،بلکه "فرهنگ سازی"کار تیمی در کلاس از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد،تا دانش آموزان نسبت به کنترل کلاس ،علاقه مندی به کار تیمی ،رعایت نظم وانضباط ومسولیت پذیری فردی در محیط آموزش را کاملا بپذیزند.از دیگر هنجارهای تیمی در این مرحله آن است که دانش آموزان بیاموزند که چطور به یکدیگر آموزش دهند .دانش آموزان قوی با تدریس  به همسالانشان یادگیری آنها تقویت می شود ،ودانش اموزان متوسط وضعیف از افزایش توجهات فرد به فرد سود برده وموجب پیشرفت تحصیلی شان می گردند.

کار تیمی : فراگیران وظایف خود را به صورت گروهی انجام می دهند ودر مورد حل مسئله یا سوال مورد نظر با هم بحث وتبادل نظر می نمایند .

معلم نقش راهنما وسازنده ابزار یادگیری را به عهده دارد .ودر صورت لزوم اطلاعات جدید یا نکات مورد نظر را به دانش آموزان منتقل می کند.ودانش آموزان مطالبی که به آنها محول گردیده است مفهوم سازی نموده وبه پردازش اطلاعات می پردازند .مشخصا ارزش واقعی یک گروه تقسیم کار بین اعضای تیم می باشد وبا همکاری وهمیاری بیشتر موجب پیشرفت تحصیلی می شوند .

نقش ها وهدف تیم :

آموزش های صریح وآشکار ،اهداف وزمان کاری مناسب برای فعالیت گروهی در فعالیت های یادگیری تیمی بسیار مناسب وموفقیت آمیز می باشد .مهمتر از همه آن است که هر یک از اعضای تیم ،دارای نقش مشخص در تیم می باشند .از جمله این نقش ها ،می توان به ثبات ؛گزارشگر، نظاره گر ،مشاهده کننده وتسهیل کننده و......اشاره کرد .نقش ها باید مداوم عوض شوند ،تا اینکه اعضای تیم ها فرصتی برای انجام وظیفه با نقش های جدید را به دست آورده وخودشان را با وظایف گروه سازگار نمایند .

شماره گذاری تیم ها وچینش صندلی ها :

شماره گذاری اعضای تیم ،زمان ارزیابی دانش آموزان را به حداقل می رساند وبه معلم کمک می کند در طرح سوال توجه همه اعضاءرا به سوال مورد نظر جلب نماید وتوصیه می گردد در شماره گذاری دانش آموزان ،اولین شماره صرفا به کاپیتان های تیم تعلق نگیرد ،در زمینه چینش صندلی ها ،توجه شود که دانش آموزان به راحتی با یکدیگر کار کنند ونیز معلم ،بدون هیچ گونه مزاحمتی در بحث گروهها شرکت نمایند.

مراحل روش تدریس کارایی تیم :

گام اول : آماده سازی گروهها ومطالب درسی (محتوا)

با آماده کردن گروهها وچینش آنها در گروه ها ی چهار یا پنج نفری وتعیین نقش های افراد به ترتیب :کاپیتان ،جانشین، منشی ، گزارشگر،ناظم مشخص می شود ضمن آنکه همه ما اهداف کلی یک موضوع درسی را متوجه هستیم ،باید قبل از تدریس نیازهای اساسی این درس را خوب مطالعه کرده ،همراه با طرح درس ،دانش آموزان را فقط با رهبری ومدیریت ،طبق مدل ،هدایت کنیم ،تا خود فراگیران ،مطالب مورد نظر را یاد بگیرند،کشف کنند ولذت ببرند.

گام 2 : متن مورد نظر برای تدریس را در اختیار دانش آموزان قرار می دهیم و بمدت 10 تا 15 دقیقه (بستگی به شرایط زمانی و نوع مطلب ) بصورت فردی مرور می کنند .

گام سوم : ارزشیابی فردی : سوالاتی از محتوای مورد نظر غالبا از نوع صحیح ، غلط یا چهار گزینه ای از قبل آماده کرده بودیم را در اختیار دانش آموزان قرار می دهیم تا بصورت فردی ( حدود 10 دقیقه )

گام چهارم : بحث گروهی : در این مرحله از دانش آموزان می خواهیم پاسخ های خود را در تیم به بحث بگذرانند و بصورت گفتگوی رودر رو به دفاع از پاسخ های خود بپردازند و درباره بهترین پاسخ به توافق برسند ( حدود 15 دقیقه)

گام  پنجم : ارزشیابی گروهی : همان ورقه آزمون ،این بار بصورت گروهی ارزشیابی می کنند سپس دانش آموزان با گرفتن کلید وپاسخنامه از معلم ،ابتدا ورقه فردی وسپس ورقه های گروه خود را اصلاح می کنند وبا توجه به فرمول داده شده بازخورد ونتیجه کار گروه ها به خودشان منعکس می گردد.


 

گام ششم : محاسبه نمرات فردی وتیمی:

تیم

1

2

3

4

5

بالاترین نمره

18

20

18

 

 

پایین ترین نمره

16

12

10

 

 

میانگین نمره

17

16

14

 

 

نمره تیم

18

16

12

 

 

موثر بودن بحث گروهی

1+

0

2-

 

 

بادردست داشتن نمرات تیم ومیانگین هرتیم را طبق رابطه زیر میزان کارایی این روش تدریس را در مورد هرتیم حساب می کنیم ومطابق جدول بالا می نویسم.

میانگین نمرات نمره تیمی = موثربودن بحث (کارایی روش تدریس)

گام هفتم : تفسیر نمرات ونقد کار تیمی :

1- اگر مقدار کارایی عددی مثبت باشد (0<کارایی)معلوم می شود این نوع روش تدریس کارایی لازم را برای تیم مورد نظر داشته است.(تیم1)

2- اگر مقدار کارایی صفر باشد (0=کارایی روش تدریس )روش تدریس کارایی لازم را نداشته است یعنی مشورت وکار گروهی تاثیری در روند یادگیری نداشته است.(تیم2)

3- اگر مقدارکارایی منفی باشد (0>کارایی)می توان دانش آموزان را از نظر شخصیتی (تیم2)شناسایی کرد.میانگین نمرات از نمره تیم بالا تراست که به دودلیل می تواند باشد:

الف) فردی که بالاترین نمره را گرفته احتمالا فردی خجالتی ،کم روبوده که فرصت صحبت ویا قدرت اعمال نظر نداشته است (نمره18)

ب) فردی که پایین ترین نمره تیم را گرفته (10) از قدرت نفوذ بیشتری برخوردار بوده بطوریکه در نمره تیمی نقش بیشتری را اعمال داشته است.

گام هشتم: گزارش کار گروهی برای جلسه بعد

گروه های برتر که توانسته اند درصد موفقیت خود را بالاتر ببرند به عنوان گزارش کار دلایل موفقیت خود را وهمچنین گروه های ضعیف نیز دلایل ضعف وعدم موفقیت خود را در تابلو اعلانات نصب می کنند ومعلم برای جلسه آینده ،تکلیف گروهی وفردی دانش آموزان را مشخص می نمایند .


 

نتیجه :

تدریس یعنی انتقال اطلاعات ودانش وتجارب معین از ذهن معلم به ذهن دانش آموز است وامروزه
می توانیم تدریس را تحریک وراهنمایی وسازمان دادن یادگیری در دانش آموزان تعریف کنیم .براین اساس معلم فقط نقش محرک ،راهنما وسازمان دهنده را دارد وخود دانش آموز است که فعالیت کند ویادگیری زمانی درست انجام می گیرد که یادگیرنده در آن فعال باشد .در تدریس فعال معلم نقش ضبط صوت متحرک را بازی نمی کند بلکه وظیفه ی سنگین تر راهنمایی،هدایت وسازمان دهی را برعهده دارد .

در پایان امید است با شناسایی وکاربست روشهای نوین تدریس توام با به کار گیری ابزارها وتکنولوژی جدید ،موجبات رشد آموزشی وپرورشی فرزندانمان را فراهم کرده وسرعت بخشیم.

 


 

منابع:

-آقا زاده، محرم راهنمای روش های نوین تدریس- تهران: انتشارات آییژ 1388.

-خورشیدی ، عباس روشها و فنون تدریس- تهران : نشر یسطرون 1387.

-صفوی ،امان الله کلیات روش ها و فنون تدریس (متن کامل)- تهران نشر معاصر 1387.

-شعبانی ،حسن روش تدریش پیشرفته (آموزش مهارتها و راهبردهای تفکر) تهران سمت 1387.

-سوزان الیس و سوزان والن آشنایی با یادگیری از طریق همیاری ترجمه طاهره رستگار و مجید ملکان تهران نشرنی 1383.

-جویس، بروس ویل، مارشا کالهون ، امیلی. الگو های تدریس 2004 ترجمه محمد رضا بهرنگی تهران، انتشارات کمال تربیت 1389.

-دهقان بنادکی، فاطمه مقاله روش تدریس فعال (روشها و فنون الگوهای تدریس)- 1387.

-جزوه کارشناسی برنامه ریزی گروه های آموزشی کمیسیون کیفیت بخشی به فرایند یاددهی یادگیری نگاهی بر روش های فعال یاددهی یادگیری 89-88 وزارت آموزش و پرورش.

-استاد زاده، کرامت الله. (1378) روش تدریس همیاری، نمونه موردی درس شیمی «آموزش پیش شماره سوم و چهارم 10-4 .

-قریب ،میترا، عارفیان، حسینی، خلخالی، محمد رضا.(1383) مقایسه تاثیر دو روش آموزش سنتی و همیاری بر میزان یادگیری دانشجویان . مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران.شماره 12 .

-مشهدی، حمید رضا.(1382) مقایسه تاثیر آموزش همیاری (مشارکتی) با روش آموزش سنتی بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان مراکز تربیت معلم و رابطه آن با سبک های شناختی .پایان نامه کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی .دانشگاه تربیت معلم .

-http://www.fatholmobin.org

-http://www.rasatous.com

http://www.eiaedul.persianblog.ir-

http://www.irandabir.ir-

http://www.etu.lsfedu.org-

http://www.khscholl.ir-

http://www.ommatandreyhane.mihanblog.com-

http://www.herpe2tabriz.blogfa.com-

http://www.aqrschool.com-

-http://www.jey-sajadyeh.isfschools.net

              http://www.ucalgary.ca/~egallry-

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 7 اردیبهشت 1390    | توسط: شمس الدین صفری قزل    |    |
نظرات()